3o Γενικό Λύκειο Λαμίας (Μουστάκειο)

Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

"Homo Economicus-Homo Hellenicus"

Υποβλήθηκε από antonopoulos στις .
Εκτυπώσιμη μορφή

Κατηγορία: 

Ο Homo Hellenicus εκπαιδεύεται να κατανοεί εκδοχές της κρίσης

Της Μαργαριτας Πουρναρα (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

Homo Economicus-Homo Hellenicus megaron plus

Ενας Κύπριος που κέρδισε βραβείο Νομπέλ στην οικονομική επιστήμη και ένας Ελληνας που έχει καταξιωθεί για τη φιλοσοφική του σκέψη. Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης και ο Στέλιος Ράμφος προσπάθησαν από κοινού να προσεγγίσουν ένα δύσκολο θέμα, συνεισφέροντας σε μια αλληλοσυμπληρωματική ανάλυση. Δεν ήταν debate αμερικανικού τύπου, αλλά μια εξαιρετική συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε προχθές το βράδυ στο Μέγαρο Μουσικής. Τίτλος της, «Homo Economicus - Homo Hellenicus» από τη σειρά του Megaron Plus «Η Ελλάδα και η Δύση» σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ιδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Εργου και την Εταιρεία Μελέτης της Ελληνικής Ιστορίας.

Ας ξεκινήσουμε με μια αισιόδοξη διαπίστωση: Η αυξημένη προσέλευση του κοινού (από φοιτητές έως ηλικιωμένους) και η προσήλωση στις τοποθετήσεις των δύο ομιλητών, τις οποίες συντόνιζε ο Θάνος Βερέμης, αποδεικνύει ότι η κρίση μάς θύμισε πόσο σημαντική είναι η –κατά Habermas– δημόσια σφαίρα των ιδεών. Επιτέλους, τα όσα κρίσιμα μας αφορούν δεν συζητούνται μόνο σε τηλεοπτικά παράθυρα αλλά και σε δημόσιες συναθροίσεις με ανθρώπους εγνωσμένου κύρους. Yπάρχει μια σαφής αναβάθμιση σε κάποιες πτυχές του δημόσιου διαλόγου, παρέχοντας τροφή για σκέψη που τόσο έχουμε ανάγκη σήμερα.

Η εκδήλωση φώτισε το θέμα της παγκόσμιας κρίσης και της ελληνικής της εκδοχής από δύο διαφορετικές πλευρές. Ο Πισσαρίδης ως καθηγητής Οικονομικών στο LSE περιέγραψε με διαύγεια τα τεκταινόμενα και σαφείς αιχμές εναντίον της Γερμανίας: «Αν δεν είναι διατεθειμένοι οι Γερμανοί να συζητήσουν ουσιαστικά για την ολοκλήρωση της Ενωσης, τότε δεν έχουν θέση στην Ευρώπη!». Και έκανε πικρές διαπιστώσεις για την Ελλάδα: «Οταν οι θεσμοί προστατεύουν ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, π.χ. τις συντεχνίες, τότε η απάντηση του πολίτη σε αυτήν την αδικία που επιτελείται εις βάρος του, είναι η διαιώνιση της διαφθοράς».

Υπογράμμισε ότι στις παγκοσμιοποιημένες αγορές, κερδισμένος βγαίνει όποιος έχει προνομιακή πληροφόρηση: «Αν γνώριζε ο κόσμος τι συνέβαινε στις κυπριακές τράπεζες τα τελευταία δύο χρόνια, τότε όλοι θα είχαν αποσύρει τις καταθέσεις τους»... Προσθέτοντας τη σοκαριστική τοποθέτηση: «Τελικά, δέκα τραπεζίτες θα μπορούσαν να διαλύσουν το σύστημα της οικονομίας σε διεθνές επίπεδο». «Η κερδοσκοπία δεν θα σταματήσει να υπάρχει. Μόνο αντίδοτο, οι ρυθμίσεις που βάζουν φρένο σε ορισμένες λειτουργίες της οικονομίας, αλλά για να έχει αποτέλεσμα μια τέτοια πολιτική πρέπει να εφαρμοστεί σε διεθνές επίπεδο και όχι σε μεμονωμένες χώρες».

Ο Στέλιος Ράμφος σκιαγράφησε το προφίλ του νεοέλληνα στη δίνη της κρίσης, βάζοντας στην εξίσωση και άλλα στοιχεία πέραν της οικονομίας: τον πολιτισμό, την κουλτούρα, την ιστορία, την ψυχολογία, τη νοοτροπία. Υπογράμμισε ότι η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα προσβάλλει την έννοια της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: «Την ώρα που χιλιάδες ιδιωτικοί υπάλληλοι χάνουν καθημερινά τη δουλειά τους, κάποιοι παραμένουν εξασφαλισμένοι. Τότε ή όλοι οι εργαζόμενοι να είναι μόνιμοι στις δουλειές τους ή, επιτέλους, ας τελειώνουμε με αυτό το θέμα!».

Συνέχισε, λέγοντας ότι η Ελλάδα είναι μια προνεωτερική κοινωνία, στην οποία έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία η οικογένεια, η εντοπιότητα και η συντεχνία. Η εικόνα που σχηματίζουν οι άλλοι για εμάς βαραίνει περισσότερο από εκείνη που σχηματίζουμε εμείς οι ίδιοι, οδηγώντας μας πάντα στο συμπέρασμα πως η ευθύνη δεν είναι στη δική μας πλάτη. Ετσι ανακαλύπτουμε εξωτερικούς εχθρούς και δεν μπορούμε να αναπτύξουμε την αυτοσυνειδησία, που θα μας διευκόλυνε να δούμε τον εαυτό μας απ’ έξω, όπως μπορεί πιο εύκολα να κάνουν τα μέλη των προτεσταντικών κοινωνιών. Και ποιος φταίει για όλα αυτά; «Αν δεν έχεις ελευθερωθεί από την οικογένειά σου, εάν δεν έχεις απογαλακτισθεί, πρέπει να αρμέξεις, να θηλάσεις το κράτος. Θα πρέπει να σκεφτούμε πόσο σημαντικό ρόλο στη ζωή μας διαδραματίζει μια ιδιότυπη σχέση των μαμάδων μ’ εμάς, οι οποίες μας κυνηγάνε με το πιάτο και το κουτάλι», τόνισε ο Ράμφος. Εκεί επενέβη με χιούμορ ο Πισσαρίδης και είπε ότι, αν κάτι χρωστάει στη μητέρα του –και δεν το ήξερε μέχρι σήμερα– είναι πως δεν τον κυνήγησε ποτέ να πάει σπίτι για φαγητό...